Protestanse Gemeente Naaldwijk

Hogerop-25feb-CvdM

Overdenking op 25 februari 2018 – Ontmoetingskerk
Lezingen: 1 Koningen 19: 9-18 en Marcus 9: 2-10
Thema: Hogerop

Gemeente van Jezus Christus,

Als u Mozes of Elia zou ontmoeten, zou u hen dan herkennen? Dat is een rare vraag, natuurlijk. Want niemand van ons heeft Mozes of Elia ooit gezien. Er zijn geen afbeeldingen van hen. Hoe kun je nu iemand herkennen die je nog nooit gezien hebt? We kennen hen alleen van de verhalen die over hen verteld zijn. De verhalen over Mozes, de leider van het Joodse volk, die voorop gaat, weg van het slavenland Egypte naar het Beloofde Land. Mozes, die heeft doorgegeven aan het Joodse volk in welke richting je het zoeken moet als je de weg naar samenleven zoekt in een land dat God je geeft. En Elia, de profeet, die het volk terug wil brengen op de weg die God wijst wanneer het volk is afgedwaald en mensen niet langer worden geïnspireerd door liefde en recht maar worden opgejaagd door hebzucht. Zo hebben we Mozes en Elia leren kennen. Niet door hun uiterlijk, maar door hun boodschap. We kennen ze, om zo te zeggen, niet van buiten maar van binnen. We weten niet hoe hun gezicht er uit zag, maar we leren hen kennen door de manier waarop ze onze ogen op God richten.
En dat geldt niet alleen voor ons. Dat gold ook voor Jezus. En voor Petrus, Johannes en Jacobus, de drie leerlingen die Jezus meeneemt wanneer Hij een hoge berg opgaat. Dat vertelt de evangelist Marcus in het verhaal waar we vanmorgen naar luisteren. Het is een mysterieus verhaal, dat niet tot ons gaat spreken wanneer we het proberen te begrijpen zoals we het journaal op televisie begrijpen. We moeten het niet hebben van de plaatjes. Het gaat niet om de vraag wat er precies gebeurd is. Het gaat om de beelden die Marcus gebruikt. Marcus gebruikt beeldspraak om ons iets te vertellen. Over het leven van Jezus. En over het leven van ons mensen. Over het leven van mensen die Jezus willen volgen. Zoals Petrus, Johannes en Jacobus, die er aanvankelijk ook helemaal niets van begrijpen.
Jezus gaat een hoge berg op. Dan moet u niet aan de Alpen denken, want zulke hoge bergen zijn er niet in de streek waar dit verhaal zich afspeelt. Het gaat erom dat Jezus het hoger op zoekt. Hij heeft dat nodig. Hij is op zoek naar kracht en inspiratie omdat de weg die Hij voor zich ziet zwaar is. Om dit verhaal te begrijpen is het nodig dat we kijken naar wat er aan vooraf gaat. Aan het eind van hoofdstuk 8 klinken woorden van Jezus die donker zijn. Heel anders dan het schitterende, helle wit waar het verhaal aan het begin van hoofdstuk 9 over vertelt. Jezus vertelt over de weg die Hij voor zich ziet. Hij spreekt met zijn leerlingen over het lijden dat Hem te wachten staat. Hij spreekt over de dood die Hem te wachten staat.
Daar begrijpen zijn leerlingen helemaal niets van. Ze willen er ook helemaal niets van weten. Petrus neemt Jezus zelfs apart en wijst Hem terecht. Zo mag je blijkbaar niet praten. Herkenbaar, toch? We willen graag alleen goed nieuws horen. Positief blijven. Het moet allemaal goed gaan. Maar Jezus heeft geen goed woord over voor de inbreng van Petrus. Petrus denkt niet aan wat God wil, zegt Hij. Petrus denkt alleen aan wat de mensen willen. En wat willen de mensen? Wat willen wij? Wij willen liever met een boogje om de narigheid heen. Maar zo zit het leven nu eenmaal niet in elkaar. Als je dat wilt houd je jezelf voor de gek. En op die manier raak je iets kwijt. Op die manier raak je het wezen van het leven kwijt. Je kunt niet doen alsof er niets aan de hand is. Er is een kruis te dragen, en wie Mij wil volgen, zegt Jezus, moet dat kruis op zich nemen en achter Jezus aan komen.
Iedereen heeft een kruis te dragen. Wees daar maar eerlijk in. Loop er niet voor weg. Dat doet Jezus ook niet. Dat is voor ons mensen een bron van troost en inspiratie, geloof ik. We zijn niet alleen. Jezus gaat op die weg voor ons uit. Maar het is geen gemakkelijke weg. Je houdt het niet vol als je je niet gesteund weet. Je houdt het op aarde niet vol wanneer je vertrouwen niet gevoed wordt dat de hemel je op weg helpt.  Je hebt geen uitzicht wanneer je niet kunt vertrouwen dat God achter je staat.
En dat vertrouwen wordt in dit verhaal gevoed, geloof ik. Daarom heeft Marcus dit verhaal verteld. We horen hoe het leven van Jezus in het volle licht wordt gezet, juist omdat hij niet voor het donker vlucht, juist omdat Hij de moeite en de pijn niet uit de weg gaat. Hij kiest niet de weg van de minste weerstand. En daarom krijgt Hij de kracht die Hij nodig heeft om die weg te gaan. Hij wordt gevoed met inspiratie. Dat is wat het beeld wil zeggen van het gesprek met Mozes en Elia. Jezus heeft geen praatje met twee oude bekenden. Jezus is met Mozes en Elia in gesprek. Dat wil zeggen dat Hij zich laat inspireren door de stem die klinkt in het gebeuren waarover de boeken van Mozes en de profeten ons vertellen.
De stem die het woord van bevrijding laat klinken voor mensen die in slavernij gevangen zijn. De stem die het woord van rechtvaardigheid laat klinken voor mensen die onderdrukt en uitgebuit worden. De stem die mensen tot leven brengt en het kwaad en de dood het zwijgen oplegt. Zelfs al moeten mensen hun weg vinden dwars door dat kwaad en die dood heen. Of misschien wel juist wanneer mensen hun weg moeten vinden dwars door kwaad en dood heen. Zoals Jezus zijn weg kiest. En gaat. En zich niet van de wijs laat brengen. Hij weet wat er voor Hem ligt. Maar Hij voelt de kracht die Hij nodig heeft om dat te volbrengen. Die kracht straalt van Hem af. Dat is de betekenis van het beeld van zijn helderwitte kleren. Een kleur die op aarde niet te maken is. Omdat Jezus zijn weg durft te gaan, omdat Hij de confrontatie met kwaad en zonde aandurft, brengt Hij een stukje hemel op aarde. Geïnspireerd door de verhalen over God met ons, waar de Bijbel rijk aan is. Inspiratie waar Mozes en Elia het symbool voor zijn.
Petrus zou het liefst zien dat het verhaal daar op zou houden. Happy end. Hij wil het beeld bevriezen op het moment dat alles goed gaat. Drie tenten neerzetten. Jezus, Mozes en Elia, samen op een hoge berg. Dat is nog eens een mooi bedevaartsoord. Daar zullen de mensen in drommen op af komen. Dat is een vorm van verering die we de hele geschiedenis door op aarde tegenkomen. Tot op de dag van vandaag. Leiders maken zich groot en belangrijk. Onkwetsbaar en onaantastbaar. Mensen moeten naar hen opkijken. Maar wie die kant uitkijkt zal niets van God ervaren. Er komt in het verhaal een wolk, die als een schaduw over hen heen valt. Het droombeeld van succes verdwijnt. Er klinkt alleen een stem. Een stem die wijst op Jezus als de mens die ons de weg naar God wijst. Naar Hem moeten we luisteren.
En dan zijn Petrus, Johannes en Jacobus weer alleen met Jezus. En Jezus blijft niet op eenzame hoogte staan. Jezus gaat de berg weer af. Hij heeft het hogerop gezocht om kracht en inspiratie op te doen. Maar juist de inspiratie uit de hemel brengt Hem er toe weer naar beneden te gaan en de weg te gaan die voor Hem ligt. De weg van een mens die niet om lijden en dood heen kan. Jezus deelt de kwetsbaarheid van het leven van ons mensen. En juist daardoor biedt Hij ons uitzicht op de toekomst. Geeft hij ons leven vertrouwen en perspectief. Want omdat Hij de weg door lijden en dood durft te gaan opent zich een nieuwe weg van leven. Wordt de dood het laatste woord ontnomen.
Zo vertelt Marcus dit verhaal. Maar hij kan het alleen zo vertellen omdat hij na Pasen leeft. In het verhaal kunnen Petrus, Johannes en Jacobus het nog niet begrijpen. Daarom zegt Jezus ook tegen hen dat ze met niemand mogen praten over wat ze ervaren hebben. Ze begrijpen het immers niet. Ze zouden het verhaal verkeerd verteld hebben. Ze zouden er een succesverhaal van gemaakt hebben. Ze zouden van Jezus een onkwetsbare held gemaakt hebben. Dan kunnen ze maar beter hun mond houden. Want de weg van het Evangelie laat Jezus niet zien als een onkwetsbare held. Maar als een man van smarten.
Dat is waar we ons op bezinnen in de tijd voor Pasen. En daar ervaar ik een grote troost in. Want Jezus toont ons het beeld van God. En dat beeld is niet afstandelijk en ongenaakbaar. Jezus toont ons het beeld van een God die deelt en draagt. Jezus toont ons het beeld van God die onze moeite en onze pijn kent, die naast ons gaat op de moeilijke weg die mensen soms moeten gaan. En Hij laat ons zien dat die weg niet doodloopt. Ik hoop dat het Evangelie op die manier de bron is waar we vertrouwen en levensmoed uit kunnen putten op de weg die we gaan door ons eigen leven. Door alles heen op weg naar Pasen. In de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest.