Protestanse Gemeente Naaldwijk

Graankorrel-18mar-MMdV

Overdenking op 18 maart 2018 - Ontmoetingskerk

Lezing: Johannes 12:20-33

 

Gemeente van Jezus Christus, lieve mensen,

Vandaag is het twee weken voor Pasen. Het belangrijkste feest van onze Christelijke kalender. Ieder jaar vieren we uitbundig de Opstanding van onze Heer Jezus Christus. De weken voorafgaand, vandaag is het de vijfde zondag van de veertigdagentijd beleven we een rustige ingetogen tijd.  
We doen dingen of we laten dingen. We proberen onszelf in balans te brengen om straks als het zover is goed feest te kunnen vieren.

In de kerk zijn we in voorbereiding op Pasen iedere zondag bezig met het leven van Jezus. Om zijn sterven te kunnen begrijpen moeten we weten wie hij was. Waar hij voor stond. Om dan in de week voor Pasen echt stil te staan bij zijn lijden en sterven. En zijn opstanding.

En ook Jezus bereidde zijn leerlingen voor op wat er komen ging. Eerst vertelde hij hen nog niets. En zei: Als iemand die de zaken nog wat voor zich uitschuift: De tijd is nog lang. Het duurt nog best wel even. En liet hen meekijken naar de wereld door zijn ogen. Naar gerechtigheid en ongerechtigheid, met liefde naar mensen in de marge, hij vertelde hen zijn verhaal over de wereld en over zijn Vader.
Maar nu in de tekst die we vandaag lezen zegt hij: De tijd is gekomen.
En wij mogen daarmee weten, de discipelen, weten wij, we moeten opletten, want er gaat iets veranderen.

Ik wil vanmorgen stilstaan bij de zinnen die hij daarna zegt, in vers 24 en 25, daar staat:
Waarachtig, ik verzeker u: als een graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft het een graankorrel, maar wanneer hij sterft draagt hij veel vrucht. Wie zijn leven liefheeft verliest het, maar wie in deze wereld zijn leven haat, behoudt het voor zijn eeuwige leven.

Jezus mixt in het evangelie van Johannes theologische uitspraken, doordenkers die niet heel duidelijk zijn en gewone taal door elkaar.
Dat van die graankorrel, daar kan ik inkomen. Zo gaat het met zaaien en oogsten. Je kunt niet alles opeten. Er moet altijd ook weer geïnvesteerd worden. Zo is het met zaad, zo is het met geld. Een deel heb je nodig om weer een meer te kunnen genereren. Om zo voor jezelf en anderen te zorgen.

Maar waar ik blijf steken is het tweede deel. Je moet je leven haten in deze wereld om het te behouden voor het eeuwige leven.
Het blokkeert bij mij bijna als ik dat lees. En ik denk dan waarom zegt Jezus dit? Wat bedoelt hij?
Het woord haten schuurt enorm bij mij. Moet ik mijn eigen leven haten? Nee bedankt.

Mijn frustratie wordt enerzijds gewekt, want ik begrijp zo’n zin gewoon niet op het eerste gezicht. Maar ook mijn nieuwsgierigheid – als ik weet dat ik hier zal staan op de zondag om er iets over te zeggen. Ik wil dan ook een poging doen.

We lezen in het evangelie van Johannes. En daar gebruikt Jezus het woord haten vaker. In dit evangelie wordt het vaak gebruikt als een gebruik om afwijzing te duiden.
Bijvoorbeeld in het zevende hoofdstuk – daar staat – de wereld kan jullie niet haten, maar mij haat ze wel, omdat ik verklaar dat wat ze doet slecht is.
Jezus zegt steeds iets over zijn eigen positie ten opzichte van de wereld. En lijkt te willen zeggen dat als je bij hem wilt horen – die positie niet altijd een prettige is.
Omdat in de wereld veel dingen gebeuren die anders zijn en niet passen bij de dingen waar Jezus in gelooft. Je zou kunnen zeggen met haten bedoeld Jezus een afwijzing aan te duiden. Hij gebruikt een erg zwaar woord, misschien om onze aandacht te vangen?
Je leven afwijzen in deze wereld? Maar wat betekent dat dan?

Misschien gaat het wel meer om wat hij over de wereld zegt, dan om het haten van je eigen leven. En zegt Jezus:  Ga niet gewoon mee met wat iedereen doet in het leven van alledag. Als je mij volgt maakt dat werkelijk een ander mens van je. Er zijn dingen die je wezenlijk anders zult doen als je mij volgt.
Hij moedigt mensen aan om hem te volgen in het afwijzen van de definitie die deze wereld geeft aan het leven. Je kunt het zien als een uitwerking van zijn uitspraak over het zaad. Hij laat daar iets heel simpels zien. Als ik niets doe met dit zaadje. Dan gebeurt er niets. Hij zegt: houdt het niet vast, maar stop het in de grond zodat het sterft. Want dan en alleen dan kan het vrucht dragen.

Zo kun je ook met je leven omgaan. Als jij je leven vasthoudt en er niets mee doet, dan zal ook jij geen vrucht dragen.
Jezus stelt dit heel radicaal en terwijl ik er mijn hersens over breek merk ik dat het mij wel helpt opnieuw naar mijn eigen leven te kijken. Kritisch.
Ik kan mezelf dan de vraag stellen: Waar leef ik voor? Hoe stel ik mijn prioriteiten. Heb ik een beeld van hoe dingen moeten? Of leef ik gewoon maar met de mensen om mij heen mee? Durf ik mezelf soms los te laten? Mijn talenten in te zetten zodat er iets mee gebeurt. Of laat ik het…

Jezus is radicaal. Door zo’n heftig woord als haten te gebruiken zet Jezus de urgentie die hij voelt stevig neer. Het gaat niet zomaar over iets kleins – nee het gaat over ons leven.
Om iets te bereiken moeten mensen echt in beweging komen is zijn gevoel. Er zijn veel dingen in de wereld waarin hij leeft die anders lopen dan zou moeten in de wereld die hij voor ogen heeft.

Vandaag werden Ravi en Veerle gedoopt en werden we herinnerd aan onze eigen doop en belijdenis. Dit dopen is een verbinden van ons leven aan God. Wij leven ons leven voor Gods aangezicht.
Dat betekent dat wij er ook steeds aan herinnerd willen worden dat wij die belofte gedaan hebben. Voor doopouders betekent het een belofte en een hoop die zij uitspreken voor hun kind. Wij hopen dat onze kinderen de liefde van God leren kennen. Dat zij in Gods liefde groot zullen worden. Dat hun leven een leven zal zijn waarin God een rol speelt en zij met God een eigen relatie op zullen bouwen.
Ergens op die levensweg van deze kinderen, van ons allemaal, komt de vraag. Wat doe jij met jouw leven. Wat is de koers die je vaart?
Waar steek jij je aandacht, je energie in?
Hoe draag jij vrucht?

We hopen dat deze kinderen, deze vraag zichzelf ooit zullen stellen. Zoals wij onszelf die vraag stellen. Want het houdt ons scherp.

Maar het voorbeeld van het graan verteld nog iets. Het gaat over Jezus en wie hij is. Als de graankorrel in de aarde valt en sterft. Wie is die graankorrel – het is Jezus zelf. Hij is degene die zal gaan sterven. Maar Hij is ook het levende brood, Waarvan wij mogen delen. Hij is onze weg naar God. Hij wil ons vertellen dat als hij sterft, hij hoopt dat dat niet voor niets zal zijn. Dat wij zijn leven en sterven zullen gedenken en meer nog, dat wij hem zullen volgen op zijn weg.
En ook dan is hij het brood dat ons leven geeft.

In navolging van Jezus mogen wij heel bewust ons leven en onze gekregen talenten inzetten op de dingen die belangrijk zijn. En ook die dingen leren we van Jezus, zorg voor je naaste, liefde, en het delen van je geloof.
Dat mogen wij inzetten om ons leven van betekenis te laten zijn.
Dat het geleefd wordt en dat wij vrucht zullen dragen.

Amen